165 yıllık zirve: Steinway

steinway piyano

Barış KARAALİOĞLU

Bembeyaz, süt gibi bir piyano. Dedektif Clouseau eline gülleyi alıp acımadan vurur ve Bayan Leverlilly feryat eder, “Piyanoyu harap ettin!” Hazırcevap dedektif, “Bir piyanonun değeri nedir ki burada işlenmiş bir suçla kıyaslayınca?” Ve Bayan Leverlilly’nin ağzından o efsane replik çıkar, “Ancak bu paha biçilemez bir Steinway’di kuzum!” İşte böyle bir piyanodur Steinway, filmlerde rastlanır, çalmasını bilip bilmeyen herkes ortamlarda methiyeler düzer, türlü isimlere ithaf edilir yani pek özeldir bu piyanolar. Steinway sahibi olmak bir nevi statü göstergesidir. Kimi modelini geçen ay hayatını kaybeden Karl Lagerfeld
tasarlar. Hatta BMW, Steinway’e mükemelliyeti sorar ve ona göre araç tasarlar. Peki nedir, ne değildir bu piyano?

EL EMEĞİ

İcat edildiği zamandan bu yana piyano hiç kuşkusuz müzik tarihinde en çok iz bırakan müzik enstrümanlarından oldu. Piyanoyla ilk eser Muzio Clementin tarafından 1771 yılında bestelendi, müzisyenler arasında popülerliğini 1800’lerde kazandı. Romantik dönem klasik müziğinin etkin olduğu bu yıllarda Almanya doğumlu Henry Engelhard Steinway,
1853 yılında el yapımı ve pahalı piyanolarıyla tanıdığımız Steinway & Sons firmasını Manhattan’da bir çatı katında kurdu. Steinway’in kurulduğu yıllarda birçok piyano üreticisi bulunuyordu. Steinway & Sons kurulduğu günden itibaren birçok ünlü müzisyenin ilk tercihi
olmayı başardı. Birçok müzisyenin el yapımı piyanonun sesinin bir görkemi olduğu konusunda hemfikir olması, Steinway & Sons’un tercih edilmesindeki en önemli sebeplerden.

Steinway’in 1871 yılından beri New York’taki bir fabrikada ürettiği piyanolardan her birinin
yapımı en az 11 ay sürüyor. Piyanolar üretim aşamasında 5 kez akort ediliyor. Elbette ses kalitesi üst düzeyde olan piyanoların el yapımı olması dikkat çekici bir özellikken markanın
ürünlerini özel kılan bir diğer unsursa dayanıklı olması.

BILLY JOEL’DAN İDİL BİRET’E

Steinway, günümüze kadar farklı müzik türlerini icra eden sanatçılar tarafından tercih edildi. Sergei Rachmaninoff, George Gershwin, Billy Joel, Diana Krall, Ludovico Einaudi, Regina Spektor, Dream Theater üyesi Jordan Rudess Steinway’le yolları kesişen müzisyenlerden sadece bazıları. İdil Biret ise ülkemizde markayı tercih eden önemli isimlerden. Markanın birçok ünlü modeli var. John Lennon’ın Steinway & Sons Model Z piyanosu, bir Lennon klasiği olan Imagine‘ın bestelendiği piyano, George Michael tarafından 2 milyon 370 bin Dolar’a satın almıştı. Steinway de 2010 yılında John Lennon’ı anmak amacıyla Imagine serisini üretmeye başladı. 2013 yılında U2’nun solisti Bono, Sir Jonathan
Ive ve Marc Newson gibi isimlerin Afrika’da AIDS, Tüberküloz ve Sıtma ile Mücadele Küresel Fonu’na yardım için bir araya geldiği gecede göz alıcı görünümüyle Steinway Red Pops piyanosu en çok ilgi çeken şeydi. Stewart Rahr tarafından 1 milyon 920 bin Dolar’a satın alınan piyano aynı zamanda gecenin en pahalıya satılan eşyası oldu.

Steinway’in belgeseli olmasa olmazdı: Note by Note: The Making of Steinway L1037. 2007 yılında çıkan, Ben Niles’ın yönettiği belgesel bağımsız ve para kaygısı gütmüyor. Dolayısıyla marka için bir referans noktası niteliğinde. Belgesel her el yapımı enstrümanın farklı bir tınısı olması üzerinden konuya giriyor. Belgeselde Marcus Roberts, Harry Connick JR, Bill Charlap, Kenny Barron ve Hank Jones gibi caz piyanistlerinin yanı sıra Lang Lang, Pierre-Laurent Aimard ve Hélène Grimaud gibi klasik müzik piyanistleri adeta bir gurme gibi piyanoları test ediyor. Belgeselde Steinway piyanoları kullanan ünlü Rus müzisyen Rachmaninoff’un iki parçasının performansı da yer alıyor. Uzun lafın kısası prestijiyle, el emeğiyle, adıyla, dayanıklılığıyla ve eşsiz sesiyle Steinway daha çok uzun yıllar müzisyenlerin favorisi olacak.

FİYAT

Bas, orta sesler ve tenor sesler farklı demirlerden yapılıyor; soundboard için sadece Alaska ve British Columbia’da bulunan özel bir tahta kullanılıyor böylece fiyat yarım milyonla 1 milyon lira arasında gidip geliyor, kimi zaman aşıyor… Ama! Evet aması var, markanın yaklaşık 5 bin dolardan başlayan Essex adlı bir serisi de bulunuyor.