Binbir Yüzüyle Şener Şen

“Türk sinemasında oyuncu denince akla gelen ilk üç isim hangisi?” diye sorsam, yediden yetmişe herkes ilk üçe Şener Şen’i koyar. Bir de “Şener üstadı bu kadar unutulmaz kılan nedir diye sorsam?” bin bir farklı yanıt gelir. Bana sorarsanız Şen, çok yönlülük ve farklı disiplinlerle çalışabilme konusunda bize yıllar içinde çok şey öğretti.

İlk rolü 1964’te 23 yaşında, dönemin tecrübeli yönetmenlerinden Nejat Saydam’ın yönettiği Hizmetçi Dediğin Böyle Olur filmindeydi. Aynı, filmde olduğu gibi sinemaya ‘pencereden bir âşık olarak’ girdi. Saydam’ın Şener Şen’i Türk sinemasına kazandırdığını söylersek yanlış olmaz. Bu arada babası Ali Şen’in de büyük katkısı var, ilk filmlerinde Ali Şen de rol alıyordu. İkinci filmi 1964’te Yaşasın Hayat’ın ardından 1969’da Peyami Safa’nın romanından uyarlanan Saydam’ın yönettiği Dokuzuncu Hariciye Koğuşu filminde küçük bir roldeydi. Film, Şen’in geleceğine işaret eder gibiydi. Bir drama filminde başrol Kartal Tibet’e bacağının kesileceğini doktordan önce söyleyen felaket tellalı hasta rolünde farklı bir ekolün sinyaliydi.

1969 yılında Sözde Kızlar filminde hem oynadı hem de senaryoya katkıda bulunarak ilk senaryo deneyimini yaşadı. 1970’te Kadın Satılmaz’da kısa olsa da ilk dram oyunculuğunu gördük. 1 yıl sonra Altın Prens Devler Ülkesinde’deyse ilk kez uzun bir rolle karşımıza çıktı. Aynı yıl Görünce Kurşunlayın filminde tek sahnede gördük onu, ispiyoncu bir kamyoncu olarak. 1972, Halit Refiğ’in Ali Cengiz Oyunu filmindeydi Şen ama bu sefer ilk kez renkli ekranda…

HABABAM’A ÖNCE SES VERDİ SONRA RENK

Seslendirme sanatçısı olarak 1971’den 1980’e kadar onlarca filmde sesini duyduk; Behçet Cezayir, Karaoğlan Geliyor, Keloğlan’la Can Kız, Bitirim Kardeşler, Erkekler Ağlamaz ve daha nicesi filmde. Bu süreçte Katerina 72, Dinmeyen Sızı, Asi Kalpler, Kadın Yapar, Bir Demet Menekşe, Arap Abdo, Şeytanın Kurbanları, Aşk Mahkumu, Ölüm Satanlar, Düşmanlarım Çatlasın filmlerinde küçük rollerde yer aldı. İşin ilginci son 4 filmde doktor rolündeydi. Üstelik kendisi ses sanatçılığı yaparken oynadığı bazı filmlerde Şener Şen’i başkası seslendirdi!

1974 yapımı Ayrı Dünyalar‘da Cüneyt Arkın’a borcu olan bir kumarbazı oynadı. Bu filmle komik karakterlerin yerini dramatik karakterler aldı. 1975’te gösterime giren Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz’da daha sonra birçok filmde ona eşlik edecek Halit Akçatepe ile ilk defa aynı sahneyi paylaştı. Aynı yıl kendisini daha sonra Badi Ekrem olarak göreceğimiz Hababam Sınıfı’nın ilk filminde oynamadı ama Tulum Hayri ve Veysel Efendi’yi seslendirdi.

1975 yapımı Bizim Aile, Şener Şen’in sazı eline almaya başladığı film oldu. Ailenin evde kalmış kızı Feride’ye vurgun aktör, komedi dram filminde Türk sineması tarzı saf ve iyi niyetli bir karakteri bizlerle tanıştırdı. Aynı yıl karısından korkan bir adam rolünde Bak Yeşil Yeşil’de ve Aptal Şampiyon’daysa Japon Tong Usta olarak karşımızdaydı. 1976 senesi üstat için çok önemli bir yıl oldu. Hababam Sınıfı’nın Badi Ekrem’iyle tanıştık. Şaşkın beden hocası Badi, film ezbere bilinse de izleyeni güldürür. Bu Ertem Eğilmez ile ilk filmiydi. Tosun Paşa’da Tellioğlu Lütfi’yi canlandırdı. Yeşil Vadi için Seferoğulları ile çarpıştıkları filmde Kartal Tibet ile ilk kez yönetmeni olarak çalışmasıydı. Yine Eğilmez’in Süt Kardeşlerfilminde Hüsamettin’i oynadı. Şener Şen bu yıl bize akıllı, otoriter ama bir o kadar komik ve şaşkın karakterler izletti. Bir yıl sonra Hababam Sınıfı Uyanıyor ve Hababam Sınıfı Tatilde filmlerinde Badi Ekrem’le maceralara kaldığımız yerden devam ettik.

PİLOT, ÂŞIK, HOCA, KONTROLSÜZ ZİYA!

‘Şaşkın’ komedi devam ediyor… Eğilmez’in Gülen Gözler’inde Türk Havacılık Tarihi’nin en önemli ismi Vecihi Hürkuş’a bir göz kırptığı karakter pilot Vecihi’yle zor da olsa kızı babasından alıyor. Şabanoğlu Şaban’da Hüsamettin, Şaban’a (Kemal Sunal) süt oğlanı muamelesi yapıyor zira onu da sevmezmiş babasını da… 1977 yılında Zeki Ökten’in yönettiği Çöpçüler Kralı filmi vizyona girdi. O dönemin Türkiyesini havasıyla, duruşuyla trajikomik bir şekilde en iyi anlatan yapımda sert ve vicdansız bir belediye amirini canlandıran aktör, ne kadar iyi bir karakter oyuncusu olduğunu yeniden gösterdi. Burada bir parantez açmak isterim; Şener Şen kariyeri boyunca birçok önemli oyuncuyla oynadı ama Ayşen Gruda-Şener Şen aşkının yer aldığı filmlerin tadı bir başkaydı. Bu kadar birbirini tamamlayan oyunculara çok az rastanır.

1978’de çekilen Kibar Feyzo, bir başkaldırış ve eleştiri filmiydi. Şener Şen Maho Ağa karakteriyle ağalık sisteminin emek işçilerine verdiği zararı, kırsalda kadına sözde verilen değeri güldürerek anlattı. Aynı yıl, serinin son filmi Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor filminde Badi Ekrem’i, Sultan filminde saf âşık Bahtiyar’ı, Neşeli Günler’de kontrolsüz atan Ziya’yı canlandırdı. Bu senelerde yapılan filmleri izlediğinizde Şener Şen’in bize hep sürprizler yaptığını söyleyebiliriz. Komedi oyuncusu olmasının yanında bize hep farklı bir yanını gösterdi. Her filmde ayrı bir disiplinin temsilcisi oldu, başrol olmasa bile gözümüz bu filmlerde hep onu aradı. Atıf Yılmaz’ın Şen’i Maho Ağa yapması Eğilmez’in de ilgisini çekmiş olacak ki Erkek Güzeli Sefil Bilo’da yine üçkağıtçı ağa Maho olarak gördük kendisini. Hatta bir yıl sonra yine Maho olarak gördük onu ama bu sefer ağa değil ama yine üçkağıtçı olarak: Banker Bilo.

1981’de Kartal Tibet Gırgıriye‘de sert ve kriminal Duman Haydar’ı oynattı. Akabinde Davaro filminde Hıyarto rolünü uygun gördü ona. Bu arada ilginçtir, ne zaman Müjde Ar’la oynasa zalim köy ağası olarak karşımızda, ne zaman İlyas Salman’la oynasa dolandırıcı bir adam olarak karşımızda. Ruhu şad olsun Adile Naşit ile 82 yılında Adile Teyze filminde oynadı ama asıl dimağlara yerleşen Sinan Çetin’in çektiği Çiçek Abbas’taki Şakir rolüdür. Âşıklara, aşka düşman dolmuşçu Şakir, gerçek bir kötü karakterdi. Kim ne derse desin Şener Şen komik-kötü rollerinin yaratıcısıdır Türk sinemasında. 1983 yapımı Şalvar Davası filminde kadınlara düşman ağa ya da Şekerpare’deki Ziverbey bunu bize çok net anlatır. Ya da hatırlayın, saf mutemet Ali Rıza’nın Namuslu’nun nasıl ‘namussuza’ dönüştüğünü şaşkınlık içinde izledik. Ertem Eğilmez bu rol için tüm dünyayı dolaşsa daha iyi bir oyuncu bulamazdı… Ertem Eğilmez’in öğrencisi Yavuz Turgul ile Şener Şen’in uzun yıllar sürecek ilişkisi başladığında tarih 1985’i gösteriyordu. Nesli Çölgeçen’in yönettiği Züğürt Ağa filminin senaryosu sayın Turgul’a aitti. Hem oyunculuk, hem senaryo, hem de yönetim açısından Türk sinemasının temel taşlarından biridir Züğürt Ağa. Şener Şen filmde yine ağaydı ama bu sefer iyi ağa… Başar Sabuncu o sene Çıplak Vatandaş’ı çekti. Üstat yokluktan deliren bir vatandaşı başarılı bir şekilde canlandırdı. 1984 Amerikan yapımı Woman in Red’in uyarlaması Âşık Oldum oynadığı ilk uyarlama film oldu.

ADIM ADIM KOMEDİDEN DRAMA

Artık Şener Şen’in ustalığını taçlandırdığı yıllara geldik. Kartal Tibet’in yönettiği Milyarder filminde piyango çıkan istasyon şefi Mesut’un tüm çevresinin para aşkı yüzünden nasıl değiştiğini ve Mesut’un aydınlanmasını ve kaçışını izledik. Sene 1986’yı gösteriyordu. Yavuz Turgul’la ilk temastan sonra asıl büyük iş 1987 yılındaki Muhsin Bey ile oldu. Şener Şen’i drama oyunculuğunda bambaşka bir yere koydu. Bu arada Yavuz Turgul da Uğur Yücel’i keşfetti. Yine Selamsız Bandosu da aynı ekolden başka bir yapım oldu. Ertem Eğilmez’in son filmi Arabesk’te Müjde Ar ile Şener Şen geçmişten günümüze Türk sineması klişeleri parodisi yaptı. İyi, kötü, aşk, kavuşmak, ayrılmak, tesadüfler, yanlış anlamalar her şey yaşandı filmde, hem de art arda.

2018’in sonunda Şener Usta’nın tiyatro sahnesine taşıdığı ve Dasdas’ta sahnelenen Zengin Mutfağı oyunu 1978’de tiyatroda, 1988’de beyazperdeydi. Şen yeniden Vasıf Usta’yı canlandırdı. Artık Şener Şen komedi oyunculuğunu bırakmıştı 1990 olduğunda. Yavuz Turgul’un yönettiği Aşk Filmlerinin Unutulmaz Yönetmeni ve Gölge Oyunu soluksuz gözlerinin içine bakılan bir dram oyuncusu olduğunu kanıtlıyordu onun. Şerif Gönen yapımı Amerikalı’da her ne kadar drama ara olsa da 1996’da Yavuz Turgul yapımı Eşkıya ustayı tekrar bu alana çekti. 90’ların kötü TV filmlerinden sonra Eşkıya Türk sinemasına güneş gibi doğuyordu. 1998-2001 arası Şen ilk defa bir dizide oynadı. İkinci Bahar dizisinde Ali Haydar’ı canlandırdı. 2005’te Meltem Cumbul ile Gönül Yarası’nda rol aldı. Artık üstat sadece Yavuz Turgul ile çalışıyordu. 2 yıl sonra Karadayı’da Baran’ın gelişmiş modeli Ali Osman’ı tanıdık. 2010’daysa Turgul farklı bir tarzla karşımıza çıktı. Her ne kadar filmden aklımızda kalan Cem Yılmaz’ın Haydeee şarkısı olsa da Şener Şen Ferman başkomiser olarak filmin ana karakteri idi. 2017 ise Şen’in son filminin senesiydi; Yol Ayrımı… Umarım bu, Şener Şen’in sinema kariyeri için bir yol ayrımı olmaz ve onu daha uzun yıllar izlemeye devam ederiz.

Ne ben Yavuz’a ne o bana “Bensiz film yapma” diyebilir. Keşke 5-10 Yavuz olsa da bu kadar ara vermesem. O güzellikte senaryolar elime geçse de oynasam. Maalesef Yavuz kalitesinde senaryo yazarı dünyada da az.

Hürriyet – 2017

Mahmut Hoca: Çocuklar Ekrem hocanız nerede?

Hababam: At kaçırdı.

Mahmut Hoca : Ne? Ekrem Bey at mı kaçırdı?

Hababam: Hayır at Ekrem hocayı kaçırdı!
86

Şener Şen, 86 filmde seslendirme yaptı. 2

Bizim Aile ve Arabesk filmlerindeki karakterlerinin adı da Şener idi. 50

Şener Şen ellinin üzerinde filmde rol aldı.1

Şener Şen bir senaryo yazdı o da Nejat Saydam ile Peyami Safa’nın eserinin uyarlaması Sözde Kızlar filmi.